2026-жылдын 20-июнунда Казакстан Республикасынын Астана шаарында Түрк мамлекеттер уюмуна мүчө мамлекеттердин Жогорку сотторунун экинчи конференциясынын алкагында Кыргыз Республикасынын Жогорку сотунун Төрагасы Медербек Сатыев менен Түрк мамлекеттер уюмунун Башкы катчысы Кубанычбек Өмүралиевдин эки тараптуу жолугушуусу болуп өттү.
Жолугушууга ошондой эле Кыргыз Республикасынын Жогорку сотунун судьясы Маргарита Мельникова, Кыргыз Республикасынын Жогорку сотунун судьясы Инара Гилязетдинова, Кыргыз Республикасынын Жогорку сотунун төрагасынын кеңешчиси Руслан Мырзалимов жана коомчулук, массалык маалымат каражаттары жана эл аралык
байланыштар бөлүмүнүн башчысы Савитахун Исаков катышты. Ошондой эле Кыргыз Республикасынын Казакстан Республикасындагы Атайын жана Ыйгарым укуктуу Элчиси
Кудайберген Базарбаев да катышты.
Жолугушуунун жүрүшүндө тараптар түрк мамлекеттеринин мейкиндигинде сот органдары аралык кызматташтыкты өнүктүрүү, укуктук институттарды чыңдоо, ошондой
эле Түрк мамлекеттер уюмуна мүчө өлкөлөрдүн сот системалары ортосундагы мындан аркы өз ара аракеттенүү келечегин талкуулашты. Жолугушууну ачып жатып, Медербек Сатыев Түрк мамлекеттер уюмунун көп тараптуу кызматташтыкты бекемдөөдөгү маанилүү ролун белгилеп, Кубанычбек Өмүралиевдин уюм алкагындагы интеграциялык процесстерди өнүктүрүүгө кошуп жаткан ырааттуу салымына ыраазычылык билдирди. Ошондой эле мамлекеттер аралык кызматташтыктын заманбап өнүгүүсү экономикалык жана транспорттук интеграцияны гана тереңдетпестен, укуктун үстөмдүгү, сот бийлигинин көз карандысыздыгы жана жарандардын укуктары менен мыйзамдуу кызыкчылыктарын натыйжалуу коргоо принциптерине негизделген туруктуу укуктук мейкиндикти калыптандырууну талап кылаары белгиленди.
«Бүгүнкү күндө Түрк мамлекеттер уюмуна мүчө өлкөлөрдүн Жогорку сот органдарынын ортосундагы кызматташтык өзгөчө мааниге ээ болууда. Соттор ортосундагы кесиптик
диалогду бекемдөө укуктук чөйрөнүн алдын ала божомолдонгондугун камсыз кылууга, сот адилеттигинин сапатын жогорулатууга жана сот институттарына болгон ишенимди
чыңдоого өбөлгө түзөт», — деп белгиледи Медербек Сатыев.
Сүйлөшүүлөрдүн жүрүшүндө Кыргыз Республикасынын Жогорку сотунун Төрагасы ТМУ алкагындагы мындан аркы кызматташтыктын негизги багыттарын белгиледи. Анын
ичинде Жогорку соттордун соттук практикасы жана укуктук позициялары боюнча тажрыйба алмашуу, сот чечимдерин өз ара таануу механизмдерин өнүктүрүү, сот
өндүрүшүн санариптештирүү, сот иштерине заманбап технологияларды киргизүү, ошондой эле судьялык кадрларды даярдоо жана квалификациясын жогорулатуу
маселелери камтылды.
Ошондой эле уюмга мүчө түрк мамлекеттеринин кеңейип жаткан экономикалык кызматташтыгынын алкагында ишке ашырылып жаткан инвестициялык жана транспорттук-логистикалык долбоорлорду укуктук жактан камсыз кылуу маселелерине өзгөчө көңүл бурулду. Медербек Сатыев ошондой эле Кыргыз Республикасында жүргүзүлүп жаткан сот-укуктук реформалар тууралуу Башкы катчыга маалымат берип, алар сот бийлигинин көз карандысыздыгын чыңдоого, сот процесстеринин ачыктыгын жогорулатууга, санариптик
кызматтарды киргизүүгө жана коомдун сот тутумуна болгон ишенимин арттырууга багытталганын белгиледи.
Жолугушуунун алкагында Кыргыз Республикасынын Жогорку сотунун төрагасы ТМУ алкагында сот органдары ортосундагы өз ара аракеттенүүнү мындан ары өнүктүрүүгө
багытталган бир катар демилгелерди сунуштады. Анын ичинде Түрк мамлекеттер уюмуна мүчө өлкөлөрдүн Жогорку сотторунун төрагаларынын туруктуу жолугушууларын институтташтыруу, соттук практика жана укуктук гармонизация маселелери боюнча консультативдик платформаны түзүү, ошондой эле уюм мамлекеттеринин сот тутумдарынын судьялары жана кызматкерлери үчүн биргелешкен билим берүү программаларын иштеп чыгуу сунушталды.
«Биз Түрк мамлекеттер уюмуна мүчө мамлекеттердин сот органдары ортосундагы кызматташтыкты мындан ары бекемдөө туруктуу укуктук мейкиндикти калыптандырууга,
региондун инвестициялык жагымдуулугун жогорулатууга жана түрк дүйнөсүндө укуктун үстөмдүгүн чыңдоого өбөлгө түзөт деп ишенебиз», — деп кошумчалады Медербек
Сатыев.
Мындан тышкары, Медербек Сатыев Кыргыз Республикасынын 2027-жылы Түрк мамлекеттер уюмуна мүчө мамлекеттердин Жогорку сотторунун Үчүнчү конференциясын
өткөрүүгө даяр экенин билдирди. Кыргыз Республикасынын Жогорку сотунун төрагасы кыргыз тарап үчүн түрк мамлекеттеринин Жогорку сот органдарынын жетекчилеринин кезектеги форумун кабыл алуу чоң сыймык болорун белгилеп, иш-чараны жогорку уюштуруучулук деңгээлде өткөрүүнү камсыз кылууга даяр экенин айтты.
«Кыргыз Республикасы конструктивдүү диалогго ачык жана уюмга мүчө мамлекеттердин алдыдагы конференциясынын тематикасы, форматы жана артыкчылыктуу багыттары
боюнча сунуштарды кароого даяр. Үчүнчү конференциянын Кыргызстанда өтүшү түрк мамлекеттеринин сот тутумдарынын ортосундагы өз ара аракеттенүүнү мындан ары
чыңдоого, укуктун үстөмдүгү, адилеттүүлүк жана өз ара урматтоо принциптерине негизделген жалпы укуктук мейкиндикти өнүктүрүүгө өбөлгө түзөт деп ишенем», — деп
баса белгиледи Медербек Сатыев.
Жолугушуунун жыйынтыгында тараптар Түрк мамлекеттер уюмуна мүчө мамлекеттердин сот институттары ортосундагы кызматташтыкты кеңейтүүгө болгон өз ара
кызыкдарлыгын ырастап, укуктук кызматташтыкты өнүктүрүүгө, сот системаларын өркүндөтүүгө жана Жогорку сот органдары ортосундагы кесиптик өз ара аракеттенүүнү
чыңдоого багытталган биргелешкен демилгелерди ишке ашырууга даяр экенин
билдиришти.
